پیش‌بینی جریان آب ورودی به تونل با استفاده از روش اجزای محدود و برازش غیرخطی: اثرات ناهمسانگردی نفوذپذیری

شفیعی, امیر حسین; احمدی, سارینا; عزیزی پور, محمد; فرهادیان, هادی

doi:10.30482/jhyd.2026.582050.1767

پیش‌بینی جریان آب ورودی به تونل با استفاده از روش اجزای محدود و برازش غیرخطی: اثرات ناهمسانگردی نفوذپذیری

نوع مقاله : مقاله کامل (پژوهشی)

نویسندگان

امیر حسین شفیعی ¹

سارینا احمدی ²

محمد عزیزی پور ³

هادی فرهادیان ⁴

¹ استادیار گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی عمران و معماری، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران

² دانشکده مهندسی عمران و معماری، دانشگاه شهید چمران اهواز

³ دانشیار دانشکدۀ مهندسی عمران و معماری، دانشگاه شهید چمران اهواز

⁴ دانشیار گروه مهندسی معدن، پردیس مهندسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند

10.30482/jhyd.2026.582050.1767

چکیده

احداث تونل یکی از اجزای اساسی زیرساخت‌های عمرانی در راستای توسعه پایدار کشورها به شمار می‌رود. رشد سریع جمعیت و افزایش تقاضا برای شبکه‌های نوین حمل‌ونقل، انتقال آب و انرژی و توسعه صنایع موجب افزایش مستمر نیاز به احداث تونل‌ها شده است. تونل‌ها اغلب در زیر سطح آب زیرزمینی ساخته می‌شوند؛ در چنین شرایطی، ارزیابی دقیق میزان جریان آب ورودی برای طراحی سیستم زهکشی ضروری است. در این پژوهش، نرخ جریان آب ورودی به تونل‌های دایره‌ای با استفاده از روش اجزای محدود و با در نظر گرفتن ناهمسانگردی نفوذپذیری محیط پیرامون، در دامنه وسیعی از پارامترهای ورودی، مورد ارزیابی قرار گرفت. سپس، یک مدل پیش‌بینی برای نرخ جریان ورودی با استفاده از روش حداقل مربعات غیرخطی توسعه داده شد. نتایج نشان داد که یک تابع توانی قادر است جریان ورودی را با دقت بالایی پیش‌بینی کند، به‌طوری‌که مقدار ضریب تعیین R2برابر با 986/0 بوده و مقادیر RMSE و MAE نیز پایین به دست آمدند. همچنین، با افزایش نسبت نفوذپذیری قائم به افقی، سطح ایستابی در مجاورت تونل شیب بیشتری پیدا می‌کند.

کلیدواژه‌ها

روش اجزای محدود

ناهمسانگردی نفوذپذیری

تونل دایروی

حداقل مربعات غیرخطی

موضوعات