نشریه علمی هیدرولیک

نشریه علمی هیدرولیک

تحلیل دینامیک سیالات محاسباتی (CFD) اثرات ورود هوا بر جریان‌های پرسرعت سرریز: مطالعه موردی پرتاب‌کننده جامی سد رودبار

نوع مقاله : مقاله کامل (پژوهشی)

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد مهندسی آب و سازه های هیدرولیکی، گروه عمران آب، دانشکده عمران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران
2 کارشناسی ارشد مهندسی عمران(آب و سازه های هیدرولیکی)، دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه خوارزمی تهران, ایران
3 استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده عمران، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 گروه مهندسی عمران، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
10.30482/jhyd.2026.589141.1782
چکیده
این مطالعه اثرات درهم‌کشیدگی هوا را بر جریان‌های پرسرعت سرریز با استفاده از روش‌های (CFD) بررسی می‌کند. نرم‌افزار Flow-3D برای مدل‌سازی سرریز سد رودبار و نمونه‌های مرجع Pfister و Hager به کار گرفته شد. مدل‌های دوفازی، تقریب شار رانشی، و تک‌فازی مورد ارزیابی قرار گرفتند. تقریب شار رانشی در سرعت 42 متر بر ثانیه، در مقایسه با معادله Kawakami، میزان درهم‌کشیدگی هوا را کمتر برآورد کرد. مدل‌سازی آزمایشگاهی نشان داد که محل برخورد جت زودتر از نتایج شبیه‌سازی تک‌فازی رخ می‌دهد که با رابطه Kawakami هم‌خوانی دارد. مدل دوفازی مخلوط‌ها، اثرات هوا را بهتر بازنمایی کرده و با نتایج تجربی تطابق بیشتری داشت. این مدل فاصله فرود کوتاه‌تری نسبت به مدل تک‌فازی پیش‌بینی کرد و اهمیت حضور هوا در سرعت‌های بالا را برجسته ساخت. شبیه‌سازی‌های دوفازی و معادله Kawakami فاصله‌های فرود جت مشابهی را نشان دادند. مدل‌های تک‌فازی در مقایسه مسیر حرکت، با سرعت پرتابه تطابق داشتند. این مطالعه بر افزایش اهمیت درهم‌کشیدگی هوا در دبی‌های بالاتر سرریز تأکید می‌کند. یافته‌ها بر ضرورت انتخاب راهبردهای مدل‌سازی مناسب تأکید دارند. توانایی مدل‌سازی دوفازی در لحاظ کردن مؤثر درهم‌کشیدگی هوا، اطمینان به پیش‌بینی عملکرد و ارزیابی‌های ایمنی در سرریزهای پرسرعت را افزایش می‌دهد. این ارزیابی مقایسه‌ای، نقاط قوت و محدودیت‌های رویکردهای عددی مختلف را در شرایط جریان بالا نشان داده و راهنمای ارزشمندی برای انتخاب مدل‌های مناسب CFD در کاربردهای مهندسی هیدرولیک ارائه می‌دهد. نتایج این پژوهش به بهبود دقت طراحی سرریزها، بهینه‌سازی عملکرد هیدرولیکی، و پشتیبانی از تصمیم‌گیری مهندسی قابل اعتماد برای بهره‌برداری ایمن از سازه‌های هیدرولیکی بزرگ کمک می‌کند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

  • تاریخ دریافت 23 تیر 1405
  • تاریخ بازنگری 06 مهر 1405
  • تاریخ پذیرش 15 مهر 1405