بررسی آزمایشگاهی اثر فرم های بستر بر ضریب اصطکاک دارسی ویسباخ در مجاری روباز مستقیم

نوع مقاله : مقاله کامل (پژوهشی)

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مهندسی عمران-آب و سازه های هیدرولیکی دانشکده مهندسی آب و محیط زیست دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

2 استادیار گروه سازه‌های آبی دانشکده مهندسی آب و محیط زیست دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 استاد گروه سازه های آبی دانشکده مهندسی آب و محیط زیست دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

10.30482/jhyd.2021.296873.1542

چکیده

تشکیل فرم‌های بستر در رودخانه‌های آبرفتی سبب تغییر مقاومت در برابر جریان و ضریب اصطکاک دارسی ویسباخ می‌گردد. فرمهای بستر ریپل و دیون از جمله متداولترین فرمهای بستر تشکیل شونده در رودخانه های آبرفتی هستند که به شکل مثلث می‌باشند و در رژیم جریان پایین (عدد فرود کوچکتر از 1) تشکیل می‌شوند. مطالعات زیادی در گذشته در رابطه با عوامل موثر بر ضریب اصطکاک دارسی ویسباخ صورت گرفته است ولی تحقیقات اندکی در رابطه با اثر فرمهای بستر با اندازه رسوبات متفاوت بر ضریب اصطکاک دارسی ویسباخ انجام شده است. لذا در این تحقیق از رسوبات با اندازه‌های 51/0 و 18/2 میلیمتر برای زبر کردن سطح فرمهای بستر استفاده شد. نتایج نشان داد که با افزایش اندازه ذرات بستر ضریب اصطکاک دارسی ویسباخ کل (f_b) و ضریب اصطکاک دارسی ویسباخ مربوط به ذره ((f_b ) ́) افزایش یافتند. مقدار f_b در بسترهای رسوبی با اندازه 18/2 میلیمتر بطور متوسط 32 درصد بیش از بسترهای رسوبی با اندازه 5/0 میلیمتر بود. در ضمن، مقدار ضریب اصطکاک مربوط به ذره ((f_b ) ́) برای ذرات با اندازه 51/0 و 18/2 میلی‏متر بطور متوسط به ترتیب 45/25 و 8/26 درصد ضریب اصطکاک کل (f_b) بود.

کلیدواژه‌ها



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 28 شهریور 1400
  • تاریخ دریافت: 04 مرداد 1400
  • تاریخ بازنگری: 26 شهریور 1400
  • تاریخ پذیرش: 28 شهریور 1400