ارزیابی آزمایشگاهی ضریب تخلیه سرریز جانبی کلید پیانویی و کنگره‌ای مستطیلی

نوع مقاله: مقاله کامل (پژوهشی)

نویسندگان

1 گـروه مهندسـی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشـگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران

2 استادیار، گـروه مهندسـی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشـگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران

3 گروه عمران، دانشکده مهندسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

چکیده

سرریزها از مهم‌ترین سازه‌های هیدرولیکی هستند و نمونه‌ای از انواع آن‌ها، سرریز جانبی است. می‌توان از اشکال مختلف این سرریزها به سرریزهای غیرخطی در تاج مانند سرریزکنگره‌ای و کلید پیانویی اشاره نمود. در این تحقیق به‌صورت آزمایشگاهی ضریب تخلیه‌ سرریز‌های جانبی کنگره‌ای مستطیلی و کلید پیانویی در 3 سیکل و با 4 ارتفاع 5، 10، 15 و 20 سانتی‌متر مورد بررسی و مقایسه قرار گرفته است. جهت انجام آزمایش‌های این پژوهش از کانال موجود در آزمایشگاه هیدرولیک دانشگاه بوعلی سینا به طول 10 متر و عرض و ارتفاع 60 سانتی‌متر استفاده شده است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد در تمامی سرریزهای جانبی کنگره‌ای و کلید پیانویی نحوه تغییرات Cd و QL/Qn ، نسبت به Ht/P نزولی بوده و با افزایش مقدار Ht/P مقادیر Cd و QL/Qn کاهش می‌یابند. در تحقیق حاضر که سرریزهای ذکر شده به صورت جانبی در کانال تحت آزمایش قرار گرفتند نتایج نشان می‌دهد که سرریز جانبی کنگره‌ای مستطیلی راندمان و عملکرد بهتری نسبت به سرریز جانبی کلید پیانویی دارد. همچنین سرریزهای کنگره‌ای مستطیلی با ارتفاع 5، 10، 15 و 20 سانتی‌متر به ترتیب برای مقادیر بیش از Ht/P ، 0/95، 0/66، 0/46 و 0/32 با افزایش نسبت Ht/P سرریز از عملکرد مطلوب خود خارج شده و راندمان آن به شدت کاهش پیدا می‌کند این مقادیر برای سرریزهای کلید پیانویی به ترتیب برابر با 0/88، 0/6، 0/44 و 0/35 می‌باشد.

کلیدواژه‌ها